De eindinspectie

Je laatste uur met onderhandelingsruimte voordat het huis van jou is: wat je controleert, hoe je meterstanden vastlegt en wat je doet als er iets mis is.

De eindinspectie is de rondgang die je kort voor het passeren van de akte doet — meestal een tot twee uur voor de afspraak bij de notaris, met de verkoper of de verkopend makelaar erbij. Het is het laatste moment waarop een probleem nog van de verkoper is. Een uur later is het van jou.

Tussen het tekenen van de koopovereenkomst en de overdracht zitten normaal weken tot maanden. In die tijd is de verkoper verhuisd, heeft meubels meegenomen, apparatuur losgekoppeld en onderweg misschien schade veroorzaakt. De eindinspectie bestaat om te controleren of het huis waarvoor je zo dadelijk betaalt nog steeds het huis is dat je hebt gekocht.

Waarom dit uur zwaarder weegt dan het lijkt

Zodra de leveringsakte is getekend, zijn zichtbare gebreken jouw probleem. Het Nederlandse recht biedt een koper weinig verhaal voor iets dat op de dag zelf te zien was en niet is aangekaart. Je houdt bescherming tegen verborgen gebreken die normaal gebruik van de woning onmogelijk maken, maar een gebarsten aanrechtblad, een kapotte oven of een tuin vol puin is geen verborgen gebrek zodra je eraan voorbij bent gelopen.

Daarom vindt de inspectie vóór de notarisafspraak plaats en niet erna. Je onderhandelingspositie bestaat alleen zolang de verkoper jouw geld nog nodig heeft.

Wat neem je mee

De rondgang

Het huis hoort leeg te zijn, bezemschoon, en vrij van alles wat niet als blijvend is vermeld. Een leeg huis is onthullend — je ziet vloeren, muren en plinten die bij elke eerdere bezichtiging schuilgingen achter meubels.

Meterstanden

Noteer elektriciteit (zowel het hoge als het lage tarief, als je die hebt), gas en water. Fotografeer elke meter zó dat de stand en het meternummer op één foto leesbaar zijn.

Deze cijfers sluiten het energiecontract van de verkoper af en openen het jouwe. Ze fout hebben is niet dramatisch, maar het levert een verkeerde eerste afrekening op die maanden kost om recht te zetten. Jij en de verkoper tekenen allebei het inspectieformulier waarop ze staan.

Een slimme meter geeft zijn standen meestal zelf door aan de netbeheerder, maar noteer ze toch — je wilt je eigen vastlegging hebben als de automatische wordt betwist.

Als je iets aantreft dat niet klopt

Teken niet en hoop er maar op. Je hebt drie realistische routes, en de notaris kan ze alle drie regelen als je vóór de afspraak belt:

Route Hoe het werkt Wanneer gebruik je het
Depot De notaris houdt een deel van de opbrengst van de verkoper in onder een depotovereenkomst, waarin het gebrek, het bedrag, de termijn voor herstel en de voorwaarden voor vrijgave staan. Het standaardantwoord bij alles van reële waarde.
Prijsverlaging Je spreekt een bedrag voor het herstel af en trekt dat op de nota van afrekening van de koopsom af. De schade is makkelijk te begroten en je repareert liever zelf.
Uitstel Het passeren wordt uitgesteld tot de verkoper levert zoals afgesproken. Alleen bij ernstige problemen — hypotheekoffertes en aflosnota's hebben vervaldata, dus dit geeft iedereen werk.

Een depot kost wat extra notariskosten. Het is nog steeds de goedkoopste verzekering die op dat moment te krijgen is, want zodra je hebt getekend rest je alleen nog het achterna zitten van een verkoper die jouw geld al heeft.

De boeteclausule werkt niet vanzelf

In koopovereenkomsten staat een boete — meestal 10% van de koopsom, of 3‰ per dag bij te late levering. Er wordt breed gedacht dat die simpelweg geldt zodra een verkoper tekortschiet. Dat is niet zo.

Om er aanspraak op te maken moet je de verkoper eerst formeel in gebreke stellen en een redelijke termijn geven om het recht te zetten — vaak zo'n acht dagen. Pas als hij dan nog tekortschiet, komt de boete in beeld. Zie de clausule als drukmiddel bij de onderhandeling, niet als een vergoeding die vanzelf komt.

Na de inspectie

Je gaat rechtstreeks door naar de notaris. Lees De notarisafspraak voor wat daar gebeurt en wat het kost, en De sleuteloverdracht voor het moment waarop het huis echt van jou is. De hele volgorde staat in de tijdlijn van de overdracht.